Odpowiedzią na pytanie „kapitalizm czy socjalizm?” jest

pokaż spoiler społeczeństwo obywatelskie

Zwolennicy socjalizmu na przykład przywołują jako wzór kraje skandynawskie. A dlaczego nie Grecję? System podobny, diametralnie różna mentalność ludzi. I to jest według mnie kwestia kluczowa.
Gdyby ludzie byli idealni, mogliby funkcjonować w każdym ustroju (pomijając może faszyzm czy nazizm, który jest z założenia antyludzki). Nawet komunizm mógłby działać. I działa – w społeczeństwie mrówek. Po prostu Lenin i Marks popełnili ten błąd, że pomylili ludzi z mrówkami. Zdarza się.
Świadome i mądre społeczeństwo mogłoby doskonale prosperować w demokracji, dyktaturze, monarchii i w kapitalizmie, socjalizmie czy jakimkolwiek ich połączeniu.
Jeśli natomiast jest ono głupie i małostkowe, to żaden ustrój nie będzie idealny. W Januszolandii zasadniczą różnicą między socjalizmem a kapitalizmem jest to, czy dyma cię urzędnik państwowy, czy pracodawca albo kontrahent.

Tak więc podstawa to kształcić społeczeństwo, dbać o świadomość, empatię, racjonalizm i postawę obywatelską. A dopiero na drugim miejscu martwić się, czy podatki powinny być niższe czy wyższe.
Nie twierdzę, oczywiście, że sprawa ustroju jest nieznacząca. Nie da się stworzyć społeczeństwa tak altruistycznego, żeby komunizm mógł funkcjonować w praktyce. Ale system idealny nie istnieje, dopóki społeczeństwo jest tak dalekie od ideału.

#polityka #gospodarka #neuropa #4konserwy #polska #swiat #ekonomia